Lotnictwo cywilne

O pracy w lotnictwie

[Rozmiar: 4234 bajtów]

O pracy stewarda / stewardessy

Wielu ludziom wydaje się, że stewardessa to taka "powietrzna kelnerka", uznając jednocześnie tę pracę za prostą i nieambitną. W rzeczywistości jest jednak zupełnie inaczej. Podstawowym zadaniem personelu kabinowego jest zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów. Warto dodać, że wiele lat temu, w początkach zawodu, stewardessa musiała być... dyplomowaną pielęgniarką.

Stewardessa to osoba wysoko kwalifikowana, z dyplomem, która musiała przejść kilkutygodniowe szkolenie i spełniająca wiele wymagających kryteriów. Każda stewardessa musi mieć miłą aparycję (tzn. stewardessa musi być raczej atrakcyjna a steward raczej przystojny - oczywiście są to pojęcia względne, ale trzeba dobrze wyglądać). Do tego, musi mieć "uśmiech przyklejony do twarzy", być miła i oczywiście znać języki obce (im więcej tym lepiej, ale angielski obowiązkowo).

Głównym zadaniem stewardessy nie jest, wbrew pozorom, podawanie napojów, ale zapewnienie bezpieczeństwa pasażerom. Za sterai siedzą piloci, nie mogą oni jednak pilnować jednocześnie, czy w kabinie pasażerskiej wszystko jest pod kontrolą. Nad tym właśnie czuwa personel pokładowy, czyli stewardessy i stewardzi. Muszą oni zaznajomić pasażerów z procedurami awaryjnymi (o tym później), móc udzielić pasażerowi pierwszej pomocy, jeśli okaże się to niezbędne czy dbać o porządek i odpowiednie zachowanie pasażerów na pokładzie.

Dlaczego akurat ten zawód

Przygotowując się do napisania tego tekstu, rozmawiałem z wieloma stewardessami i stewardami, starając się zrobić "wywiad środowiskowy". Wynikało z niego, że wiele osób wykonuje ten zawód, bo lubi poznawać nowych ludzi lub też chce zwiedzić świat. I faktycznie, praca ta daje niespotykane możliwości. Na pokładzie można poznać np. gwiazdy filmowe czy też innych znanych i lubianych ludzi. Przed stewardessą staje również szansa poznania ciekawych miejsc tego świata. Choć tu akurat łatwiej jest osobom latającym za ocean, którym przysługuje wypoczynek pomiędzy lotami. Stewardessa z tras europejskich raczej nie ma czasu na przerwę w pracy.

Jeśli chodzi o zarobki w tym zawodzie, wbrew krążącym plotkom, nie są one bardzo wysokie. W zależności od stażu pracy, stewardessa zarabia ok. 2 000 zł, czasem 4000 zł, ale ostatnio rzadko to się zdarza, bo linie lotnicze wprowadzają programy oszczędnościowe i tną koszty działania na czym tylko się da.

Nie tylko blaski, także i cienie

Praca stewardessy ma także wiele wad. Po pierwsze, może rozbijać życie prywatne. Należy pamiętać, że loty odbywają się 365 dni w roku i zawsze ktoś musi je obsłużyć, dlatego czasem stewardessa musi rezygnować z wigilijnej kolacji, szampańskiego sylwestra czy chociaż weekendu z rodziną. Jest to więc raczej praca dla ludzi młodych, nie posiadających jeszcze własnych rodzin i dyspozycyjnych czasowo, ale oczywiście osoby "nieco starsze" też wykonują ten zawód.
Są jednak osoby, dla których to nie jest wada, ale zaleta. Kiedy wraca się z nocnego lotu np. w poniedziałek nad ranem, to taka stewardessa ma przed sobą wolny poniedziałek, podczas kiedy inni niechętnie rozpoczynają dzień pracy. Nieregularne dni pracy dają także pewną dowolność w planowaniu - można np. wyjechać nad morze w środku tygodnia, bez tłoku na plaży... Warto dodać, że zawód ten jest również popularny wśród studiujących zaocznie studentów - co ma jednak tę wadę, że zdarza się także lot nocny z soboty na niedzielę, kiedy rano trzeba iść na zajęcia...
Jednak na skutek nieregularnej pracy, lotów nocnych (a zdarza się czasem kilka lotów nocnych pod rząd) czy zmian stref czasowych, organizm jest biologicznie rozregulowany. Oprócz tego, stewardessa jest ciągle "na nogach", co bywa męczące. Jest także wystawiona na działanie promieniowania kosmicznego - jeden dłuższy lot to dawka równa 2 prześwietleniom RTG, dlatego stewardessy (jak również piloci) są bardziej narażeni na choroby nowotworowe. Trzeba także stawić czoła specyficznym warunkom panującym na pokładzie - powietrze z klimatyzacji w samolocie wysusza skórę.

Praca stewardessy wymaga także dużej samokontroli, opanowania i odporności psychicznej. Stewardessa "narażona" jest na ciągły kontakt z pasażerami. Często musi spełniać ich nawet najdziwniejsze zachcianki lub też odmawiać ich spełnienia (np. kiedy w czasie startu ktoś nie chce złożyć stolika lub wyłączyć telefonu komórkowego, albo kiedy pasażer "w stanie wskazującym" żąda więcej alkoholu). Kiedy samolot jest opóźniony, to właśnie na stewardessach wyładowują złość pasażerowie. Często mają oni do personelu kabinowego pretensje o coś, czemu ten personel nie jest winien (np. że półki na bagaż w samolocie są za małe - zdarzają się i takie skargi). Jednak stewardessa musi zawsze być uśmiechnięta i miła, zawsze do dyspozycji pasażera.
Dodatkowo, stewardessa w sytuacjach awaryjnych musi być zawsze spokojna i opanowana, dając tym samym przykład pasażerom. Do jej obowiązków należy także uspokajanie pasażerów odczuwających obawy przed lotem.

Dzień pracy szefa

Jeden lot europejski obsługuje zwykle 4 - 5 osób (odpowiednio - lot krajowy około 2 osób, czasem 1 osoba, zaś transatlantycki 8 i więcej osób, a na pokładzie A380 pracuje ich więcej niż 16). Średnio wymagane przepisami jest, aby na pokładzie znajdował się co najmniej 1 członek personelu kabinowego na 50 osób. Każdy samolot ma określoną przepisami minimalną liczbę członków personelu pokładowego; lot nie może odbyć się w niepełnym składzie załogi kabinowej. Wśród stewardów/stewardess znajduje się szef (lub szefowa) stewardess (tzw. purser). To on jest bezpośrednim ich zwierzchnikiem podczas lotu, a nad nim w hierarchii stoi kapitan samolotu. Od znajomego pilota wiem, że w Polskich Liniach Lotniczych wymagane minimum, aby zostać szefem stewardess (inaczej: szefem pokładu), to wylatanie 2000 godzin. Szefowa pokładu (a także zwykła stewardessa) musi odbyć przeszkolenie na dany typ samolotu, ale z tego co wiem, nie ma takich ograniczeń, jak w przypadku pilotów (którzy mogą pilotować tylko 2 typy samolotów), i steward/stewardessa z dużym stażem, po odbyciu odpowiednich przeszkoleń, może latać na dowolnej liczbie samolotów. Jednak różne informacje podają różne źródła - niektóre źródła twierdzą bowiem, że członek załogi kabinowej (stewardessa) nie może latać na więcej niż 2 typach maszyn.

Spróbujmy prześledzić typowy dzień pracy szefa personelu .Na godzinę przed lotem (jeszcze w biurze załóg) odbywa się meldowanie. Wtedy, personel pokładowy melduje się szefowej stewardess, następnie szefowa razem z podległym sobie personelem melduje się kapitanowi. Następnie - czas na briefing (odprawę). Szef personelu musi "przepytać" stewardessy ze znajomości procedur awaryjnych oraz przekazać im istotne informacje dotyczące lotu (tj. np. obecność na pokładzie pasażerów niepełnosprawnych czy innych o specjalnych wymaganiach - np. nie znających polskiego itd). Trzeba potem iść do pierwszego oficera (drugiego pilota), dowiedzieć się, który samolot przydzielono na rejs i spisać na kartce nazwiska załogi.
Następnie, autobusem dla załóg, personel jedzie na lotnisko, by dokonać formalności celno-paszportowych. Stamtąd, kolejny autobus zabierze załogę do samolotu. Tam, część stewardess sprawdza stan sprzętu awaryjnego (np. zestawów pierwszej pomocy). Reszta przeprowadza "cabin sweep" - sprawdzenie czystości i porządku kabiny. Purser zaś musi sprawdzić wózki handlowe (np. ze sklepem wolnocłowym) i to, czy na pokład załadowano już catering. Musi także odebrać od koordynatora naziemnego dokumenty na przelot (np. listę pasażerów).

Kiedy załoga jest gotowa do przyjęcia pasażerów na pokład, rozpoczyna się boarding, czyli wprowadzenie pasażerów do samolotu. Wtedy, stojąca przy drzwiach załoga musi uprzejmie powitać pasażerów i wskazać im miejsca oraz pomóc je zająć (zabrać płaszcze, pomóc zapiąć pas jeśli ktoś nie wie jak to zrobić czy schować bagaż podręczny). Kiedy pasażerowie zajmą już miejsca, trzeba zamknąć drzwi samolotu. Potem, już w trakcie kołowania, należy zapoznać pasażerów z wyposażeniem awaryjnym samolotu (np. sposób zapięcia pasów, zakładanie masek tlenowych i kamizelek ratunkowych czy rozmieszczenie wyjść awaryjnych). Następnie trzeba sprawdzić czy wszyscy pasażerowie zapięli pasy, zamknęli stoliki, podnieśli oparcia foteli do pozycji pionowej i umieścili bagaż podręczny na półkach pod sufitem (trzeba także sprawdzić czy są one dokładnie zamknięte) lub pod fotelem. Wtedy, stewardessa zgłasza kapitanowi gotowość kabiny do startu i zapina pasy, a samolot rozpoczyna rejs.

Po starcie, stewardessa rozdaje pasażerom posiłki i jest do dyspozycji pasażerów. Część personelu obsługuje przednią, a część tylną kabinę pasażerską. Wśród linii lotniczych panuje również nieformalny zwyczaj, że co 15 minut stewardessy robią "obchód" sprawdzając ,czy pasażerom niczego nie potrzeba.

Jak zostać stewardessą / stewardem?

Znalazłem ostatnio ciekawy link do artykułu z Gazety Wyborczej na ten temat.