Lotnictwo cywilne


Samoloty pasażerskie


Airbus A350

W roku 2004 Airbus chciał stworzyć unowocześnioną wersję A330-200, która miałaby być odpowiedzią europejskiego producenta na projekt Boeinga 787 Dreamliner. Wersja ta miała cechować się przede wszystkim większym wykorzystaniem materiałów kompozytowych w produkcji samolotu oraz wykorzystaniem nowszych, bardziej ekonomicznych silników. Kiedy jednak Airbus zwołał spotkanie z potencjalnymi klientami (przedstawicielami linii lotniczych), okazało się jednak, że projekt ten nie spotkał się z entuzjazmem. Oczekiwali bowiem oni czegoś zupełnie nowego, a nie kolejnej wersji maszyny już istniejącej.

Zaowocowało to pojawieniem się projektu A350-800, który miał przewozić 253 pasażerów na odległość do 16 300 km, oraz jego "powiększonej" wersji, A350-900, mogących zabrać na pokład do 300 pasażerów i przewieźć ich na odległość do 13 900 km. Samoloty te miały cechować się maksymalną masą startową (MTOW) 245 ton. Samolot miał całkowicie przeprojektowane skrzydło (kąt zakrzywienia 35° i powierzchnia skrzydła 443 m2) i statecznik. Maszyna miała także oferować unowocześniony kokpit, podobny nieco do tego z Dreamlinera i Airbusa A380. Ale i tym razem linie lotnicze nie były zachwycone. W 2006 roku zmieniono więc projekt na A350XWB (Extra WideBody), mający zwiększoną o 0,32 m (w porównaniu z A330/A340) szerokość kadłuba, co pozwoli na zaoferowanie pasażerom większego komfortu (średnica kabiny A350 ma 5,96 m). W klasie biznes może być 6 lub 7 foteli w rzędzie (układy 2 + 2 + 2 albo 2 + 3 + 2), zaś w ekonomicznej może być 8 foteli w rzędzie (2 + 4 + 2), 9 foteli w rzędzie (3 + 3 + 3), lub też 10 foteli w rzędzie (3 + 4 + 3). Nieco zmieniono parametry samolotu (patrz: tabelka poniżej).

Airbus zaproponował również trzecią wersję samolotu, A350-1000. W typowej konfiguracji mieści on 350 miejsc pasażerskich, ale w konfiguracji mniej komfortowej może zmieścić aż do 440 foteli! Samolot ma zasięg do 15 600 km.

Samolot będzie zbudowany aż w 52% z kompozytów.

Samolot będzie - jak większość Airbusów - wykorzystywał awionikę firmy Honeywell (firma wyprodukuje również APU i radar pogodowy). Przy niektórych systemach współpracowały będą firmy Thales i Rockwell Collins. Konstrukcją podwozia zajmie się Messier Bugatti. System przeciwoblodzeniowy wykona natomiast Goodrich

Ciekawostką jest również system paliwowy, na którego konstrukcję przetarg wygrała firma Parker Aerospace. Do zbiorników paliwa będzie dostarczane powietrze wzbogacane azotem. Skutkować to ma mniejszą palnością oparów paliwa.

Ciśnienie hydrauliczne wynosić będzie 5 000 psi.

Do tej pory złożono 140 zamówień (m.in. Aer Lingus, Aeroflot, Air China, Cathay Pacific, China Airlines, Emirates, Etihad Airways, Finnair, Hawaiian Airlines, Singapore Airlines, TAP Portugal, US Airways, United Airlines). Oblot nastąpił 14.06.2013

Ciekawostki

Komputery pokładowe A350 mają kilka nowych funkcji zwiększających bezpieczeństwo. Funkcja TakeOff Securing (TOS) sprawdza parametry, jakie piloci wprowadzili do komputerów pokładowych przed startem, pod kątem ich poprawności. Dzięki temu, komputer pokładowy wyśle pilotom ostrzeżenie np. jeśli znajdują się na niewłaściwym pasie do startu (samolot porównuje swoją aktualną pozycję z pozycją wybranego do startu pasa) lub też jeśli przy danej masie samolotu i warunkach zewnętrznych okaże się, że długość pasa startowego jest niewystarczająca do bezpiecznego startu. Zadaniem funkcji TakeOff Monitoring (TOM) jest ostrzeganie pilotów, jeśli podczas rozbiegu na pasie startowym samolot przyspiesza (rozpędza się) wolniej niż powinien.
W trakcie lotu, jeśli samolot znajdzie się na kursie kolizyjnym z inną maszyną, zadziała system TCAS (Traffic Collision Avoidance System). Nie byłaby to nowość, gdyż TCAS obecny jest także w samolotach starszej generacji, z tą różnicą, że w Airbusie A350, jeśli autopilot jest aktywny, to automatycznie wykona sugerowany przez TCAS manewr pozwalający na uniknięcie kolizji.
Oczywiście, komputery czuwają nad bezpieczeństwem samolotu nie tylko przy starcie, ale także przy lądowaniu. Zadaniem funkcji ROP/ROW (Runway end overrun protection / warning) jest ostrzeżenie pilota, jeśli chciałby przyziemić samolot zbyt późno i mogłoby mu nie wystarczyć pasa do bezpiecznego zatrzymania samolotu.
Dzięki ruchomej mapie lotniska, jaka wyświetla się pilotowi podczas kołowania samolotu, samolot ostrzega także pilota przed wtargnięciem na pas startowy.

Kokpit

W kokpicie samolotu znajduje się 6 identycznych dużych wyświetlaczy (oznaczonych na powyższym rysunku od 1 do 6). Kapitan ma do swojej dyspozycji 2 wyświetlacze (oznaczone CPT OUTER/CPT INNER), tak samo drugi pilot (F/O OUTER, F/O INNER). W samolocie są też 2 wyświetlacze centralne (CENTER UP/CENTER LOW)

W samolocie znajdują się również 2 klawiatury obsługujące OIS (oznaczone KEYBOARD na rysunku), 2 panele KCCU (Keyboard and Cursor Control Unit) do interakcji z pozostałymi ekranami, 2 panele kontrolne EFIS CP oraz panel autopilota FCU (Flight Control Unit), jak również (niewidoczny na rysunku) panel kontrolny ECAM znajdujący się pod panelami KCCU.

Każdy z wyświetlaczy oczywiście jest identyczny, czyli może pokazywać dowolne informacje. Np. jeśli awarii ulegnie wyświetlacz 2, informacje EFIS będą automatycznie wyświetlane na wyświetlaczu 1 (wtedy informacje OIS pilot może wyświetlać na ekranie nr 4).
W przypadku awarii wyświetlacza nr 3, jego funkcje automatycznie przejmuje wyświetlacz nr 4.
Piloci mogą dowolnie rekonfigurować tryby pracy wyświetlaczy. Np. pilot, wedle swoich preferencji, może dokonać zamiany informacji pokazywanych na wyświetlaczach 1 i 4 - służy temu specjalny przycisk "CAPT OIS ON CENTER". Wtedy na wyświetlaczu 1 pokazywany jest ekran MFD, zaś dane OIS "wędrują" do wyświetlacza nr 4).
Wyświetlacze pokazują także obraz z kamer zainstalowanych w samolocie, które ułatwiają np. kołowanie samolotu (The External and Taxiing Aid Camera System - ETACS), podgląd kabiny pasażerskiej (Cabin Video Monitoring System - CVMS) czy drzwi kokpitu (Cockpit Door Surveillance System - CDSS). Na ekranie nr 2/5 pokazywany jest również ruchomy diagram lotniska aktywny podczas kołowania.

Znajdujące się w konsolach bocznych OIS (Onboard Information System) służą m.in. do wyświetlania elektronicznych dokumentacji samolotu oraz schematów lotnisk (Jeppessen charts).

Ze względu na swoją wielkość, wyświetlacze te podzielone są na obszary funkcjonalne. I tak np. lewa część wyświetlacza EFIS pokazujePFD (Primary Flight Display - pokazuje informacje pilotażowe, np. wysokość, prędkość, tryby autopilota, kurs, położenie samolotu względem ziemi, pozycje klap itd.), zaś prawa wyświetla ND (Navigation Display - wyświetlacz nawigacyjny), a także znajdujący się pod ND obszar VD (Vertical Display) pokazujący profil pionowy planu lotu względem ukształtowania terenu.

Wyświetlacz ECAM (Electronic Centralized Aircraft Monitoring) pokazuje:

MFD (Multifunction display) to wyświetlacz wielofunkcyjny. W standardowej konfiguracji wyświetla zwykle ekrany komputera pokładowego, poprzez który piloci zarządzają planem lotu, a także listy kontrolne (check-lists) oraz stronę ATCCOM, pozwalającą na komunikację tekstową z linią lotniczą lub kontrolą lotów poprzez łącze danych.

Aktualizacja 14.6.2013

W dniu dzisiejszym oblatano A350-900.

Aktualizacja 20.1.2015

A350 lata już w barwach pierwszego klienta - Qatar Airways.

Aktualizacja 22.11.2015

A350 lata już w barwach pierwszego europejskiego klienta - Finnair. Samolot najpierw wyruszy na trasy do Azji.

Aktualizacja 13.11.2016

Z moich informacji wynika, że jeszcze w tym roku pierwszy samolot spośród zamówionych 25 (Airbus A350-900 D-AIXA) otrzyma Lufthansa.

Aktualizacja 25.11.2016

Wczoraj miał miejsce oblot samolotu A350-1000. Piloci Hugues Van Der Stichel oraz Frank Chapman poderwali samolot do lotu o 10:42 czasu lokalnego i wylądowali nim w Tuluzie po 4 godzinach 18 minutach lotu. Informacja prasowa tutaj

Aktualizacja 8.4.2017

Według informacji z corocznej konferencji Airbusa, na świecie latają już 64 samoloty z rodziny A350. Warto dodać, że jeden z Airbusów A350 dostarczonych dla Singapore Airlines to 10-tysięczna maszyna wyprodukowana przez firmę Airbus.

Aktualizacja 1.4.2018

Wg stanu na koniec roku 2017, po świecie latają już 142 A350 XWB.

Dane techniczne (wg. airbus.com; gwiazdką zaznaczono dane spoza strony oficjalnej)

Wersja samolotuA350-800A350-900A350-1000
Silniki: 2 x Rolls Royce Trent XWB
Długość:60.54 m66,89 m73,88 m
Rozpiętość skrzydeł:64,75 m
Wysokość:17,10 m
Szerokość kadłuba:5,96 m
Maksymalna szerokość kabiny:5,61 m
Typowa ilość miejsc pasażerskich:270314350
Zasięg:15 700 km15 000 km15 600 km
Pułap:FL430* (13 105 m)
Pojemność zbiorników paliwa:138 000 litrów156 000 litrów
Maksymalna prędkość:M 0.89 (945 km/h na FL400*)
Maksymalna masa startowa (MTOW):248 ton268 ton308 ton
Maksymalna masa do lądowania:190 ton205 ton233 tony
Masa pustego samolotu bez paliwa (ZFW):178 ton192 tony220 ton